معرفی کاتالوگ بلبرینگ SKF
کاتالوگهای SKF، به عنوان یک منبع اطلاعاتی جامع، راهنمای کاملی برای تمامی محصولات این شرکت در زمینه بلبرینگها و متعلقات آنها هستند. اگرچه نسخههای چاپی ممکن است به صورت دورهای منتشر شوند، اما SKF همواره نسخههای الکترونیکی و بهروزرسانیهای مداوم را از طریق وبسایت رسمی خود در دسترس قرار میدهد. در حال حاضر که در سال ۲۰۲۵ قرار داریم، کاتالوگ SKF ۲۰۲۴ و سایر آخرین نسخههای رسمی شامل اطلاعات گستردهای از محصولات SKF است. یکی از مهمترین کاتالوگها، کاتالوگ “Rolling bearings – ref. ۱۷۰۰۰” است که به طور جامع به انواع بلبرینگهای غلتشی میپردازد. انتظار میرود کاتالوگ ۲۰۲۵ نیز به زودی یا در آینده نزدیک منتشر شود.
ویژگیهای کاتالوگ بلبرینگ SKF: کاتالوگهای SKF، به خصوص نسخههای PDF آنها، دارای ویژگیهایی هستند که آنها را به ابزاری قدرتمند برای متخصصان تبدیل میکنند:
جامعیت اطلاعات: شامل تمامی جزئیات فنی، ابعاد، تلرانسها، بارهای مجاز، سرعتهای حدی، انواع روانکاری و آببندی.
بهروزرسانی مداوم: SKF اطلاعات محصول خود را به طور منظم بهروزرسانی میکند و این تغییرات در نسخههای الکترونیکی و گاهی اوقات در نسخههای جدیدتر کاتالوگهای چاپی منعکس میشوند.
قابلیت جستجو: فایلهای PDF معمولاً دارای قابلیت جستجو هستند که به کاربران امکان میدهد به سرعت به اطلاعات مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنند.
نمودارها و جداول گویا: استفاده از نمودارها، تصاویر فنی و جداول مقایسهای، درک مفاهیم پیچیده را آسانتر میکند.
فرمت استاندارد: فرمت PDF امکان مشاهده و چاپ آسان را در تمامی سیستمعاملها فراهم میآورد.
زبان، ساختار و بخشهای مختلف فایل: کاتالوگهای اصلی SKF عمدتاً به زبان انگلیسی منتشر میشوند که زبان استاندارد فنی در سطح بینالملل است. این کاتالوگها معمولاً دارای ساختار منظمی هستند که شامل بخشهای زیر میشود:
مقدمه: معرفی کلی محصولات و فلسفه SKF.
بخش فنی (Technical Section): این بخش قلب کاتالوگ است و شامل اطلاعات تئوری و عملی در مورد انتخاب، محاسبه طول عمر، روانکاری، نصب و نگهداری بلبرینگها است. مباحثی مانند:
اصول انتخاب بلبرینگ (Bearing selection principles)
محاسبه عمر بلبرینگ (Bearing life calculation)
فاکتورهای تأثیرگذار بر عملکرد بلبرینگ (Factors influencing bearing performance)
تنشهای مجاز و تلرانسها (Permissible stresses and tolerances)
روشهای نصب و جداسازی (Mounting and dismounting procedures)
روانکاری و سیستمهای روانکاری (Lubrication and lubrication systems)
مسائل مربوط به دما و سرعت (Temperature and speed considerations)
بخش محصولات (Product Section): در این بخش، جزئیات فنی هر نوع بلبرینگ به صورت جداگانه ارائه میشود. برای هر سری از بلبرینگها، جداولی شامل ابعاد (قطر داخلی، خارجی، عرض)، وزن، ظرفیتهای بار دینامیکی و استاتیکی، سرعتهای مرجع و حدی، و انواع پسوندها و پیشوندهای مربوط به مشخصات خاص (مانند نوع آببندی، لقی داخلی، جنس قفسه) آورده شده است. این بخش بر اساس نوع بلبرینگ (شیار عمیق، تماس زاویهای، کفگرد و…) دستهبندی میشود.
ضمیمهها: شامل واژهنامه اصطلاحات فنی، اطلاعات تبدیل واحدها، و فهرست کدهای محصول.
مزایای استفاده از کاتالوگ در طراحی و خرید:
دقت در طراحی: مهندسان میتوانند با دسترسی به اطلاعات دقیق ابعادی و ظرفیتی، طراحیهای خود را بهینه کرده و از انطباق کامل بلبرینگ با سایر اجزای مکانیکی اطمینان حاصل کنند.
کاهش ریسک خرابی: انتخاب بلبرینگ بر اساس مشخصات فنی صحیح، طول عمر سیستم را افزایش داده و احتمال خرابیهای زودرس را به حداقل میرساند.
صرفهجویی در زمان و هزینه: با انتخاب درست در مرحله طراحی و خرید، از نیاز به تعویضهای مکرر و هزینههای تعمیرات و نگهداری ناخواسته جلوگیری میشود.
اطمینان از اصالت کالا: با مقایسه مشخصات بلبرینگهای خریداری شده با اطلاعات کاتالوگ، میتوان از اصالت و کیفیت آنها تا حد زیادی اطمینان حاصل کرد.
آموزش و ارتقاء دانش فنی: کاتالوگ به عنوان یک منبع آموزشی، به مهندسان و تکنسینها کمک میکند تا دانش خود را در زمینه بلبرینگها و کاربردهای آنها افزایش دهند.
۳. انواع بلبرینگهای SKF
SKF مجموعهای بسیار گسترده از بلبرینگها را برای پاسخگویی به نیازهای متنوع صنعتی تولید میکند. شناخت انواع اصلی بلبرینگها و کاربردهای هر یک، برای انتخاب صحیح ضروری است.
۳.۱. بلبرینگ شیار عمیق (Deep Groove Ball Bearings)
این بلبرینگها پرکاربردترین نوع در صنعت هستند.
ساختار: دارای دو رینگ با شیارهای عمیق برای ساچمهها.
قابلیت: توانایی تحمل بارهای شعاعی بالا و بارهای محوری در هر دو جهت را دارند.
مزایا: کارایی بالا در سرعتهای بالا، نیاز به نگهداری کم، طراحی ساده و اقتصادی.
کاربردها: موتورهای الکتریکی، گیربکسهای کوچک، ابزارآلات برقی، لوازم خانگی و پمپها.
انواع خاص:
یک ردیفه (Single Row): رایجترین نوع.
دو ردیفه (Double Row): برای بارهای شعاعی و محوری بالاتر، اما در فضای محدودتر.
آببندی شده (Sealed – ZZ, ۲RS): با درپوش فلزی (ZZ) یا پلاستیکی (۲RS) برای محافظت در برابر آلودگی و حفظ روانکار.
۳.۲. بلبرینگ تماس زاویهای (Angular Contact Ball Bearings)
این بلبرینگها برای تحمل بارهای ترکیبی (شعاعی و محوری به صورت همزمان) طراحی شدهاند.
ساختار: شیارهای رینگها به گونهای طراحی شدهاند که تماس ساچمهها با رینگها در یک زاویه مشخص (زاویه تماس) برقرار شود.
قابلیت: تحمل بارهای محوری در یک جهت (برای یک ردیفه) یا هر دو جهت (برای دو ردیفه)، سرعتهای بالا و دقت بالا.
انواع:
یک ردیفه (Single Row): معمولاً به صورت جفت نصب میشوند (رو به رو، پشت به پشت، یا پشت سر هم) برای تحمل بار محوری در دو جهت یا افزایش ظرفیت بار.
دو ردیفه (Double Row): عملکرد مشابه دو بلبرینگ تک ردیفه نصب شده پشت به پشت را ارائه میدهند، اما در فضای کمتری.
کاربردها: اسپیندلهای ماشینابزار، گیربکسهای خودرو، پمپهای فشار قوی و کمپرسورها.
۳.۳. بلبرینگ خودتنظیم (Self-Aligning Ball Bearings)
این بلبرینگها برای کاربردهایی که ممکن است ناهمراستایی شفت و هوزینگ وجود داشته باشد، ایدهآل هستند.
ساختار: رینگ بیرونی دارای یک مسیر ساچمه کروی شکل است که به بلبرینگ اجازه میدهد در صورت ناهمراستایی، خود را تنظیم کند.
قابلیت: تحمل ناهمراستاییهای استاتیکی و دینامیکی، بارهای شعاعی و بارهای محوری متوسط.
مزایا: عمر طولانیتر در شرایط ناهمراستایی، کاهش استرس بر روی بلبرینگ.
کاربردها: شفتهای بلند، ماشینآلات کشاورزی، تجهیزات نساجی و سیستمهای نقاله.
۳.۴. بلبرینگ کفگرد (Thrust Ball Bearings)
این بلبرینگها به طور خاص برای تحمل بارهای محوری طراحی شدهاند و نمیتوانند بارهای شعاعی را تحمل کنند.
ساختار: شامل دو رینگ (یکی برای شفت و دیگری برای هوزینگ) و یک مجموعه ساچمه و قفسه بین آنها.
قابلیت: تحمل بارهای محوری در یک جهت (یک طرفه) یا دو جهت (دو طرفه).
انواع:
یک طرفه (Single Direction): برای بارهای محوری در یک جهت.
دو طرفه (Double Direction): برای بارهای محوری در هر دو جهت.
کاربردها: میزهای گردان، قلابهای جرثقیل، جکهای پیچی و میزهای حفاری.
۳.۵. بلبرینگهای خاص SKF
SKF علاوه بر انواع استاندارد، بلبرینگهای ویژهای را برای کاربردهای خاص با شرایط سخت تولید میکند:
بلبرینگهای ضد زنگ (Stainless Steel Bearings): برای محیطهای مرطوب، خورنده یا کاربردهای صنایع غذایی و داروسازی که به بهداشت بالا نیاز دارند.
بلبرینگهای با سرعت بالا (High Speed Bearings): طراحی خاص برای کاهش اصطکاک و تولید گرما در سرعتهای دورانی بسیار بالا، مانند اسپیندلهای ماشینابزار با دقت بالا.
بلبرینگهای با تحمل حرارت بالا (High Temperature Bearings): ساخته شده از مواد مقاوم در برابر حرارت بالا و با روانکار مخصوص برای دماهای عملیاتی فراتر از ۱۲۰ درجه سانتیگراد.
بلبرینگهای INSOCOAT: دارای پوشش عایق الکتریکی روی رینگ بیرونی یا داخلی برای جلوگیری از آسیب دیدگی ناشی از عبور جریان الکتریکی، که در موتورهای الکتریکی و ژنراتورها رایج است.
بلبرینگهای CARB® toroidal roller bearings: یک اختراع منحصر به فرد SKF که قابلیت خودتنظیمی بلبرینگهای کروی غلتشی را با قابلیت جابجایی محوری بلبرینگهای استوانهای غلتشی ترکیب میکند. مناسب برای کاربردهایی که ترکیبی از ناهمراستایی و جابجایی محوری وجود دارد.
بلبرینگهای SKF Explorer: یک کلاس عملکردی جدید از SKF که عمر کاری طولانیتر، کاهش اصطکاک، تولید گرمای کمتر و کاهش صدا و لرزش را ارائه میدهند. این بلبرینگها با فرآیندهای تولید بهبود یافته و کیفیت مواد بالاتر ساخته میشوند.
بلبرینگهای هیبریدی (Hybrid Bearings): این بلبرینگها دارای رینگهای فولادی و ساچمههای سرامیکی (معمولاً از جنس نیترید سیلیکون) هستند.
مزایا: عایق الکتریکی ذاتی، سرعتهای حدی بسیار بالاتر، عمر طولانیتر در روانکاری ضعیف، وزن کمتر و مقاومت بالا در برابر دماهای بالا.
کاربردها: موتورهای الکتریکی با سرعت بالا، اسپیندلهای ماشینابزار، توربوشارژرها و کاربردهایی که جریان الکتریکی میتواند به بلبرینگ آسیب برساند.
۴. مشخصات فنی بلبرینگها در کاتالوگ
هر بلبرینگ دارای مجموعهای از مشخصات فنی است که برای انتخاب و کاربرد صحیح آن ضروری است. این مشخصات به تفصیل در کاتالوگ SKF ارائه شدهاند.
۴.۱. قطر داخلی (Inner Diameter – d)
قطر سوراخ بلبرینگ که بر روی شفت نصب میشود. این مهمترین پارامتر ابعادی برای تناسب بلبرینگ با شفت است. معمولاً با میلیمتر بیان میشود.
۴.۲. قطر خارجی (Outer Diameter – D)
قطر بیرونی بلبرینگ که درون هوزینگ قرار میگیرد. این پارامتر برای طراحی جایگاه بلبرینگ در هوزینگ حیاتی است. معمولاً با میلیمتر بیان میشود.
۴.۳. عرض (Width – B یا T)
پهنای بلبرینگ. این پارامتر برای تعیین فضای مورد نیاز در جهت محوری (طول شفت یا هوزینگ) اهمیت دارد. در بلبرینگهای کفگرد، گاهی با T (Total Width) نشان داده میشود.
۴.۴. ظرفیت تحمل بار (Load Carrying Capacity)
این پارامتر نشاندهنده میزان باری است که بلبرینگ میتواند تحمل کند. دو نوع اصلی ظرفیت بار وجود دارد:
ظرفیت بار دینامیکی پایه (C): حداکثر بار شعاعی (برای بلبرینگهای شیار عمیق، تماس زاویهای و خودتنظیم) یا بار محوری (برای بلبرینگهای کفگرد) که بلبرینگ میتواند تحمل کند تا به عمر نامی یک میلیون دور برسد. این پارامتر برای محاسبه عمر دینامیکی بلبرینگ در شرایط بارگذاری متغیر استفاده میشود. واحد آن معمولاً کیلونیوتن (kN) است.
ظرفیت بار استاتیکی پایه (C۰): حداکثر بار شعاعی (برای بلبرینگهای شیار عمیق، تماس زاویهای و خودتنظیم) یا بار محوری (برای بلبرینگهای کفگرد) که بلبرینگ میتواند تحمل کند، در حالی که در حالت سکون است، بدون اینکه دچار تغییر شکل پلاستیک دائمی بیش از حد شود. این پارامتر برای کاربردهایی که بلبرینگ در حال سکون تحت بار زیاد قرار میگیرد یا حرکتهای نوسانی کوچک دارد، اهمیت دارد. واحد آن نیز کیلونیوتن (kN) است.
۴.۵. سرعت مجاز (Limiting Speed و Reference Speed)
سرعت حدی (Limiting Speed – nlim): بالاترین سرعتی که بلبرینگ میتواند بدون خطر آسیب دیدگی ناشی از گرمای بیش از حد، لرزش یا سایر مسائل مکانیکی کار کند. این سرعت عمدتاً توسط نوع بلبرینگ، دقت ساخت، تلرانسها و طرح قفسه تعیین میشود.
سرعت مرجع (Reference Speed – nr): سرعتی که برای محاسبه حرارت تولید شده در بلبرینگ استفاده میشود. این سرعت به نوع روانکار، نوع قفسه و سایر عوامل حرارتی بستگی دارد و معمولاً در کاتالوگها در کنار ظرفیت بار ذکر میشود. انتخاب بلبرینگ با سرعت مجاز مناسب، برای جلوگیری از گرم شدن بیش از حد و خرابی زودرس حیاتی است.
۴.۶. کدهای C۳، ZZ، ۲RS و… (پسوندها و پیشوندها)
این کدها اطلاعات تکمیلی در مورد ویژگیهای خاص بلبرینگ را ارائه میدهند:
پسوندهای لقی داخلی (Internal Clearance):
C۲: لقی داخلی کمتر از حد نرمال.
Cn (یا بدون پسوند): لقی داخلی نرمال.
C۳: لقی داخلی بیشتر از حد نرمال (رایجترین برای کاربردهای عمومی).
C۴: لقی داخلی بیشتر از C۳.
C۵: لقی داخلی بیشتر از C۴.
انتخاب لقی مناسب بر اساس دما، نوع بار و دقت مورد نیاز صورت میگیرد.
پسوندهای آببندی و محافظت (Sealing and Shields):
Z: یک آببند فلزی (Shield) در یک طرف بلبرینگ.
ZZ (یا ۲Z): دو آببند فلزی در هر دو طرف بلبرینگ (بدون تماس با رینگ داخلی). محافظت در برابر ذرات بزرگ و حفظ روانکار.
RS۱: یک آببند لاستیکی (Seal) در یک طرف بلبرینگ (تماس با رینگ داخلی). محافظت بهتر در برابر آلودگی و حفظ روانکار.
۲RS۱: دو آببند لاستیکی در هر دو طرف بلبرینگ. بالاترین سطح محافظت در برابر آلودگی و نشت روانکار.
RS۲: نوعی دیگر از آببند لاستیکی.
۲RS۲: دو آببند لاستیکی در هر دو طرف.
پسوندهای روانکاری (Lubrication):
G، F، J، M: نشاندهنده نوع روانکار و مقدار پر شده در بلبرینگ (معمولاً گریس).
VL: بلبرینگ بدون گریس یا روغن.
پسوندهای قفسه (Cage Type):
J: قفسه فولادی پرسی.
M: قفسه برنجی ماشینکاری شده.
T: قفسه فنولیک (با کتان فشرده).
E: قفسه فیبر شیشهای.
انتخاب قفسه بر اساس سرعت، دما و نوع روانکاری انجام میشود.
پسوندهای دقت (Precision):
P۶: دقت بالاتر از حد نرمال (ISO P۶).
P۵: دقت بالاتر از P۶ (ISO P۵).
P۴: دقت بالاتر از P۵ (ISO P۴).
این کدها به خصوص برای اسپیندلهای ماشینابزار و کاربردهای دقیق مهم هستند.
شناخت این مشخصات و پسوندها برای انتخاب دقیق و بهینه بلبرینگ بسیار ضروری است و کاتالوگ SKF مرجع اصلی برای تفسیر این کدهاست.
۵. آموزش کدخوانی بلبرینگهای SKF
کدهای بلبرینگ SKF یک سیستم استاندارد و بینالمللی برای شناسایی و تعیین مشخصات دقیق هر بلبرینگ هستند. این کدها معمولاً از یک ترکیب عددی و الفبایی تشکیل شدهاند که هر بخش آن معنی خاصی دارد.
مثال: تحلیل کد SKF ۶۲۰۵ ZZ C۳
بیایید این کد را گام به گام تحلیل کنیم:
۶: اولین رقم (یا دو رقم اول) سری بلبرینگ را نشان میدهد و به نوع بلبرینگ و گاهی سری ابعادی آن اشاره دارد.
۶: بلبرینگ شیار عمیق تک ردیفه.
سایر مثالها:
۱: بلبرینگ خودتنظیم تک ردیفه.
۲: بلبرینگ خودتنظیم دو ردیفه یا بلبرینگ کروی غلتشی (Spherical Roller Bearing).
۳: بلبرینگ مخروطی (Tapered Roller Bearing).
۴: بلبرینگ دو ردیفه شیار عمیق.
۷: بلبرینگ تماس زاویهای.
N: بلبرینگ استوانهای غلتشی (Cylindrical Roller Bearing).
۲: دومین رقم سری ابعادی (Dimension Series) را نشان میدهد و به نسبت قطر خارجی به قطر داخلی و عرض بلبرینگ اشاره دارد. این رقم با افزایش مقدار، نشاندهنده بلبرینگهای با استحکام بیشتر و ظرفیت بار بالاتر است.
۰، ۱، ۲، ۳، ۴: از کوچکترین ابعاد به بزرگترین ابعاد (سریهای سبک تا سنگین).
۲: در این مثال، نشاندهنده یک سری ابعادی متوسط است.
۰۵: دو رقم آخر (گاهی سه رقم آخر) اندازه سوراخ (Bore Diameter) بلبرینگ را نشان میدهد.
برای سوراخهای با قطر ۲۰ میلیمتر به بالا، این دو رقم را در عدد ۵ ضرب میکنیم تا قطر سوراخ بر حسب میلیمتر به دست آید.
۰۵×۵=۲۵ میلیمتر.
برای قطرهای خاص:
۰۰ = ۱۰ میلیمتر
۰۱ = ۱۲ میلیمتر
۰۲ = ۱۵ میلیمتر
۰۳ = ۱۷ میلیمتر
برای بلبرینگهای با قطر سوراخ کمتر از ۱۰ میلیمتر، قطر سوراخ مستقیماً داده میشود (مثلاً ۶۲۸).
برای بلبرینگهای با قطر سوراخ ۵۰۰ میلیمتر یا بیشتر، قطر سوراخ با اسلش (/) مشخص میشود، مانند ۶۲/۵۰۰ (قطر ۵۰۰ میلیمتر).
ZZ: این پسوند نشاندهنده نوع آببندی یا محافظت بلبرینگ است.
ZZ (یا ۲Z): دو محافظ فلزی (Shields) در هر دو طرف بلبرینگ. این محافظها با رینگ داخلی تماس ندارند و عمدتاً برای جلوگیری از ورود ذرات بزرگ به داخل بلبرینگ و حفظ گریس استفاده میشوند. برای محیطهای خشک و نسبتاً تمیز مناسب هستند.
C۳: این پسوند نشاندهنده لقی داخلی (Internal Clearance) بلبرینگ است.
C۳: لقی داخلی بیشتر از حد نرمال (Normal) است. این لقی اضافی برای جبران انبساط حرارتی شفت و هوزینگ در کاربردهایی که بلبرینگ تحت دماهای بالا کار میکند یا نیاز به تناسبهای انقباضی (interference fit) دارد، ضروری است.
ساختار عددی کدها:
به طور کلی، کدهای اصلی بلبرینگها (مثلاً ۶۲۰۵) از ساختار زیر پیروی میکنند:
رقم اول/دوم: نوع بلبرینگ (مثلاً ۶ برای شیار عمیق، ۲ برای خودتنظیم و…)
رقم دوم/سوم: سری ابعادی (قطر خارجی و عرض)
دو رقم آخر: قطر داخلی سوراخ (معمولاً با ضرب در ۵)
پسوند و پیشوندها چه مفهومی دارند؟
پیشوندها (Prefixes): معمولاً قبل از کد اصلی بلبرینگ قرار میگیرند و نشاندهنده دستهبندی خاصی از محصولات یا ویژگیهای کاربردی آنها هستند. برخی از پیشوندهای رایج SKF عبارتند از:
K: مجموعه رولر و قفسه مخروطی (برای بلبرینگهای مخروطی).
W: بلبرینگ از جنس فولاد ضد زنگ (Stainless Steel).
AB: بلبرینگ با دقت بالا برای کاربردهای خاص (مثلاً ABEC).
پسوندها (Suffixes): بعد از کد اصلی بلبرینگ قرار میگیرند و جزئیات بیشتری در مورد طراحی، ساخت، مواد، لقی، آببندی، قفسه، و سایر ویژگیهای خاص بلبرینگ ارائه میدهند. تعداد پسوندها در کاتالوگ SKF بسیار زیاد و متنوع است و درک کامل آنها نیاز به مراجعه به بخش مربوطه در کاتالوگ دارد. برخی از رایجترین پسوندها عبارتند از:
پسوندهای مربوط به لقی داخلی: C۱, C۲, C۳, C۴, C۵ (از لقی کمتر به بیشتر).
پسوندهای مربوط به آببندی و محافظت: Z, ZZ, RZ, ۲RZ, RS۱, ۲RS۱, RS۲, ۲RS۲ (فلزی، لاستیکی، یک طرفه، دو طرفه).
پسوندهای مربوط به قفسه: J (فولادی پرسی), M (برنجی ماشینکاری شده), T (پلی آمید), Y (برنجی پرسی).
پسوندهای مربوط به دقت: P۶, P۵, P۴ (دقت بالاتر از حد نرمال).
پسوندهای مربوط به روانکاری: G (گریس مشخص), F (روغن خاص), L (گریس با دمای پایین), HT (گریس با دمای بالا).
پسوندهای مربوط به تحمل حرارت: S۰, S۱, S۲, S۳ (برای دماهای بالاتر از ۱۲۰ درجه سانتیگراد).
پسوندهای مربوط به ویژگیهای خاص:
VA۲۰۱, VA۲۰۸, VA۲۲۸: برای کاربردهای با دمای بسیار بالا.
VA۳۰۱, VA۳۰۵: برای کاربردهای با ارتعاش بالا.
VL۰۲۴۱, VL۲۰۷۱: برای بلبرینگهای عایق الکتریکی.
DB, DF, DT: برای آرایش جفتی بلبرینگهای تماس زاویهای (رو به رو، پشت به پشت، پشت سر هم).
برای درک کامل و دقیق تمامی پسوندها و پیشوندها، مراجعه به بخش “Suffixes” یا “Designations” در کاتالوگ رسمی SKF ضروری است، زیرا هر پسوند میتواند چندین زیرشاخه داشته باشد و تفسیر صحیح آن نیازمند اطلاعات دقیق از کاتالوگ است.
۶. راهنمای انتخاب بلبرینگ مناسب
انتخاب بلبرینگ مناسب یک فرآیند مهندسی است که نیازمند درک عمیق از شرایط کاری و نیازهای کاربرد است. انتخاب نادرست میتواند منجر به خرابیهای زودرس، اتلاف انرژی و هزینههای اضافی شود.
۶.۱. بر اساس نوع بار (شعاعی، محوری، ترکیبی)
بار شعاعی (Radial Load): باری که عمود بر محور شفت اعمال میشود.
بلبرینگ شیار عمیق: بهترین گزینه برای بارهای شعاعی و مقداری بار محوری.
بلبرینگ استوانهای غلتشی (Cylindrical Roller Bearings): ظرفیت بار شعاعی بسیار بالا، اما بار محوری ناچیز.
بلبرینگ کروی غلتشی (Spherical Roller Bearings): ظرفیت بار شعاعی و تحمل ناهمراستایی بالا.
بار محوری (Axial Load / Thrust Load): باری که در امتداد محور شفت اعمال میشود.
بلبرینگ کفگرد (Thrust Ball Bearings / Thrust Roller Bearings): بهترین گزینه برای بارهای محوری خالص.
بلبرینگ تماس زاویهای (Angular Contact Ball Bearings): برای بارهای محوری در یک جهت یا ترکیبی.
بار ترکیبی (Combined Load – شعاعی و محوری همزمان):
بلبرینگ تماس زاویهای: در صورت بالا بودن بار محوری نسبت به شعاعی.
بلبرینگ شیار عمیق: در صورت غالب بودن بار شعاعی و پایین بودن بار محوری.
بلبرینگ مخروطی (Tapered Roller Bearings): برای بارهای ترکیبی بالا و تحمل شوک.
بلبرینگ کروی غلتشی (Spherical Roller Bearings): برای بارهای ترکیبی و ناهمراستایی.
۶.۲. بر اساس شرایط کاری (سرعت، دما، روانکاری)
سرعت (Speed):
سرعتهای بالا: بلبرینگهای شیار عمیق با لقی C۳ یا C۴، بلبرینگهای تماس زاویهای با دقت بالا (P۵, P۴)، و قفسههای ماشینکاری شده (M, J). همچنین، روانکاری با روغن یا گریس مناسب برای سرعت بالا.
سرعتهای پایین: انعطافپذیری بیشتر در انتخاب نوع بلبرینگ و روانکار.
دما (Temperature):
دماهای استاندارد: اکثر بلبرینگهای استاندارد تا ۱۲۰ درجه سانتیگراد را تحمل میکنند.
دماهای بالا (تا ۳۵۰ درجه سانتیگراد): استفاده از بلبرینگهای خاص SKF با پسوندهای VA۲۰۱, VA۲۰۸, VA۲۲۸ که دارای تلرانسهای خاص، تثبیت ابعادی برای دماهای بالا و روانکارهای مخصوص هستند.
دماهای پایین: نیاز به روانکارهای مخصوص برای دماهای پایین (مانند گریس با پسوند L).
روانکاری (Lubrication):
گریس: رایجترین روش روانکاری، مناسب برای اکثر کاربردها. SKF انواع مختلفی از گریسها را برای شرایط کاری متفاوت (سرعت بالا، دما بالا، محیط مرطوب و…) تولید میکند. بلبرینگهای آببندی شده (۲RS, ZZ) معمولاً با گریس از پیش پر شدهاند.
روغن: برای سرعتهای بسیار بالا، دماهای بالا، یا زمانی که نیاز به خنککاری نیز وجود دارد، از روانکاری با روغن استفاده میشود.